Δευτέρα, 19 Φεβρουαρίου 2018

Η ΛΑΓΑΝΑ ΚΑΙ Ο ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ




Η λαγάνα, ο άζυμος αυτός άρτος, παίζει αναμφίβολα κυρίαρχο ρόλο στο νηστίμο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας. Ποιά, όμως, είναι η ιστορία της; Τί συμβολίζει; Η λαγάνα, παρασκευάζεται χωρίς προζύμι, και έναν τέτοιο πρόχειρο άρτο χρησιμοποίησαν και οι  Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή. Έκτοτε επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό  Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο. Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα  μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει  «Λαγάνα πέττεται» δηλ .»Λαγάνες γίνονται». Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως «Το γλύκισμα των φτωχών». Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής. Η ονομασία της «Καθαρά» προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως «ημέρα κάθαρσης». Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα. Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλ. στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχή­μα της«κυρα-Σαρακοστής»,που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι  όλο νηστεία.Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας. Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ.Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προιόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές. Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.
Μαρία Γκιουδφέση, Βοϊακή γή ,Μάρτιος-Απρίλιος 2003, τεύχος αριθ.182
 ιστ. Δόγμα

Κυριακή, 18 Φεβρουαρίου 2018

Η ΣΥΓΧΩΡΕΣΗ ΚΑΙ Η ΝΗΣΤΕΙΑ ΩΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ

Ἔφθασε καιρός, ἡ τῶν πνευματικῶν ἀγώνων ἀρχή, ἡ κατὰ τῶν δαιμόνων νίκη, ἡ πάνοπλος ἐγκράτεια, ἡ τῶν Ἀγγέλων εὐπρέπεια, ἡ πρὸς Θεὸν παρρησία…
Η Κυριακή της Συγχώρεσης είναι η τελευταία Κυριακή πριν από την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Κατά τη διάρκεια της προ-Τεσσαρακοστής περιόδου, οι προσευχές της Εκκλησίας περιλαμβάνουν ύμνους από το Τριώδιο. Την Κυριακή της Συγχωρήσεως έμφαση δίνεται στην εξορία του Αδάμ και της Εύας από τον Κήπο της Εδέμ, ένα γεγονός που μας δείχνει πόσο πολύ έχουμε πέσει στην αμαρτία και έχουμε διαχωριστεί οι ίδιοι από τον Θεό.
Πριν από την κάθοδο τους στην αμαρτία μέσω της ανυπακοής, ο Αδάμ και η Εύα είχαν ευλογηθεί με μια όμορφη σχέση της κοινωνίας μεταξύ τους και κοινωνίας με τον Θεό.
Ωστόσο, είχαν μπει στον πειρασμό από το διάβολο που εμφανίζεται με τη μορφή ενός φιδιού για να παρακούσουν τον Θεό και να φάνε από το δέντρο της γνώσεως του καλού και του κακού.
Όταν γεύτηκαν τον απαγορευμένο καρπό, συνειδητοποίησαν ότι ήσαν γυμνοί. Ακούγοντας εκείνο το εσπέρας, την παρουσία του Θεού στον Κήπο της Εδέμ, κρύφτηκαν.
Αναζητώντας τους ο Θεός, ο Αδάμ και η Εύα προσπαθούν να καλύψουν την γύμνια τους με φύλλα συκιάς. Στέκονται με ντροπή ενώπιον του Θεού.
Λέγει το συναξάριον της ημέρας: «Ἐκάθισεν Ἀδὰμ τότε, καὶ ἔκλαυσεν ἀπέναντι τῆς τρυφῆς τοῦ Παραδείσου, χερσὶ τύπτων τὰς ὄψεις, καὶ ἔλεγεν· Ἐλεῆμον, ἐλέησόν με τὸν παραπεσόντα. Ἰδὼν Ἀδὰμ τὸν Ἄγγελον, ὠθήσαντα, καὶ κλείσαντα τὴν τοῦ θείου κήπου θύραν, ἀνεστέναξε μέγα, καὶ ἔλεγεν· Ἐλεῆμον, ἐλέησόν με τὸν παραπεσόντα».
Η Κυριακή της Συγχωρήσεως είναι επίσης γνωστή ως Κυριακή της Τυρινής. Αυτή είναι η τελευταία μέρα που τα γαλακτοκομικά προϊόντα μπορούν να καταναλωθούν πριν από την νηστεία.
Η πλήρης νηστεία αρχίζει την επομένη Καθαρή Δευτέρα, την πρώτη ημέρα της Μεγάλης Σαρακοστής. Το βράδυ της Κυριακής της Συγχωρήσεως η Εκκλησία, τελεί την πρώτη είσοδο στην Μεγάλη τεσσαρακοστή που είναι ο Εσπερινός της συγχωρήσεως.
Είναι μια ακολουθία που μας κατευθύνει στο μονοπάτι της μετάνοιας. Μας βοηθά να κατανοήσουμε την ανάγκη της συγχώρεσης, από αδελφούς και αδελφές εν Χριστώ.
Πτώση, συγχώρεση και νηστεία η θεματολογία της σημερινής Κυριακής.
Αναφέρεται σε δύο βασικά στοιχεία: την μνήμη για την απέλαση του Αδάμ από τον Παράδεισο, και δεύτερον τονίζει την ανάγκη για συγχώρεση.
Υπάρχουν προφανείς λόγοι, για τους οποίους αυτά τα δύο πράγματα θα πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή μας, καθώς στεκόμαστε στο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Μία από τις κύριες εικόνες του Τριωδίου είναι και η επιστροφή μας στον παράδεισο.
Η σαρακοστή είναι μια περίοδος κατάνυξης, που ο Αδάμ και η Εύα δακρύζουν για την κλειστή θύρα του παραδείσου της Εδέμ.
Προσπαθούμε να μετανοήσουμε για τις αμαρτίες μας, που μας έχουν στερήσει την κοινωνία με τους συνανθρώπους μας και με το Θεό. Συγχρόνως η Σαρακοστή είναι η προετοιμασία για να εορτάσουμε τον θάνατο και την ανάσταση του Χριστού, κατά την οποία άνοιξε και πάλι η θύρα της Εδέμ. Έτσι η θλίψη της εξορίας από τον παράδεισο μετριάζεται με την ελπίδα της επανεισόδου στον Κήπο της Εδέμ.
Πριν μπούμε στη νηστεία, μας υπενθυμίζουν οι προσευχές της σημερινής Κυριακής, ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά καμία μετάνοια και συμφιλίωση με τον Θεό, αν ταυτόχρονα δεν έχουμε συμφιλιωθεί ο ένας με τον άλλον. Μια γρήγορη και χωρίς συγχώρεση αγάπη, είναι πρόχειρη και ψεύτικη. Είναι δαιμονική.
Εμείς θα αρχίσουμε τον αγώνα της νηστείας, ως μέλη της Εκκλησίας, όχι ως άτομα. Θα πορευθούμε τον δρόμο της Σαρακοστής ως μέλη μιας πνευματικής οικογένειας. Η άσκηση και η νηστεία μας δεν πρέπει να μας χωρίζει από τους άλλους, αλλά θα πρέπει να μας συνδέει, τώρα πολύ περισσότερο με ισχυρούς και πνευματικούς δεσμούς.
Η νηστεία και η συγχώρεση είναι μια προσπάθεια απελευθέρωσης από την σκλαβιά της αμαρτίας. Η νηστεία που αναφέρει το σημερινό ευαγγέλιο έχει ως προϋπόθεση την απελευθέρωση.
Η νηστεία είναι η άρνηση να δεχτεί τις επιθυμίες και τις ορμές της πεσμένης φύσης μας ως φυσιολογική, η προσπάθεια να απελευθερωθούμε από τη δυναστεία της σάρκας και της ύλης πάνω από το πνεύμα. Για να είναι αποτελεσματική ωστόσο, δεν πρέπει να είναι υποκριτική, πρέπει να είναι εν τω κρυπτώ.
Αυτός ο αγώνας καρποφορεί όταν ο θρίαμβος της αμαρτίας, ο διαχωρισμός, η διαίρεση, το μίσος παρεμβαίνουν στην σχέση θεού και ανθρώπων.
Έτσι η συγχώρεση μας φέρνει πάλι στην αλληλεγγύη και την αγάπη. Για να συγχωρήσω ακόμα και τους εχθρούς μου, που είναι δίπλα μου, πρέπει να απορρίψω τα ανέλπιστα αδιέξοδα των ανθρωπίνων σχέσεων, που έρχονται και δημιουργούνται στον τρόπο με τον οποίο πορευώμεθα στην καθημερινή ζωή.
Πραγματικά η συγχώρεση είναι μια απαγκίστρωση από τον αμαρτωλό κόσμο στην βασιλεία του Θεού, την οποία βιώνουμε εν μέρει στη Θεία λειτουργία.
Τὸ στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέῳκται,
οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε,
ἀναζωσάμενοι τὸν καλὸν τῆς Νηστείας ἀγῶνα·
ἀντὶ μαχαίρας τὴν νηστείαν,
ἥτις ἐκτέμνει ἀπὸ καρδίας πᾶσαν κακίαν. Αμην



π. Διονύσιος Καραγιάννης
Ρομφαία

ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗ  2018
·        ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΥΡΙΝΗΣ Ο ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΣ ΕΙΣ ΤΑΞΙΑΡΧΑΣ ΕΝΑΡΞΗ 5:30 μ.μ.
ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ
·        ΠΡΩΙΝΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΙΣ ΤΑΞΙΑΡΧΕΣ
·        ΜΕΓΑ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ ΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΝΑΡΞΗ 5:00 μ.μ.

ΚΑΘΑΡΗ ΤΡΙΤΗ
·        ΠΡΩΙΝΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑ
·        ΜΕΓΑ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ ΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΝΑΡΞΗ 6:00 μ.μ.

ΚΑΘΑΡΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
·        ΒΡΑΔΥΝΗ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ ΕΙΣ ΑΓΙΟ ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΕΝΑΡΞΗ 6:00 μ.μ.

ΚΑΘΑΡΗ ΠΕΜΠΤΗ                                     
·        ΠΡΩΙΝΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑ
·        ΜΕΓΑ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΕΝΑΡΞΗ 4:00 μ.μ. ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΚΑΘΑΡΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
·        ΠΡΩΙΝΗ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ ΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑ
·        Α’ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑ 6:00 μ.μ.

ΣΑΒΒΑΤΟ
·        ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑ

Α’ ΝΗΣΤΕΙΩΝ: ΚΥΡΙΑΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
·        ΜΕ ΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ
·        ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΣ ΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΝΑΡΞΗ 5:30 μ.μ.

Δόξα αίνων Κυρ.Τυρινής-ΠΕΤΡΟΥ[ερμ.Στυλ.Κοντακιώτης].wmv

Το στάδιον των αρετών - Παναγιώτης Νεοχωρίτης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΥΔΡΑΣ ΣΠΕΤΣΩΝ ΑΙΓΙΝΗΣ
ΕΡΜΟΝΙΔΟΣ& ΤΡΟΙΖΗΝΙΑΣ                                                      Έν Ύδρα τη 10η Ιανουαρίου 2018



Αριθ. Πρωτ.17
          Διεκ.11





ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ
ΕΠΙ ΤΗ ΕΙΣΟΔΩ
ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΓΙΑΝ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΝ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΝ


Προς 
Τον Ιερόν Κλήρον
και τον φιλόχριστον Λαόν
της καθ' ημάς Ι. Μητροπόλεως


Άγιοι Πατέρες, οσιώταται Μοναχαί, και ευλογημένοι Χριστιανοί, 

"Το στάδιον των αρετών ηνέωκται, οι βουλόμενοι αθλήσαι εισέλθετε"

Η Αγία μας Εκκλησία, μας καλεί σε αγώνες. Να κατέβουμε στον Πνευματικόν στίβον, και μας ορίζει και μερικά αγωνίσματα, όπως Νηστεία, Προσευχή, Μετάνοια- Εξομολλόγησις, συχνή Θεία Κοινωνία και συμμετοχή στις ιερές κατανυκτικές ακολουθίες αυτής της περιόδου. Το ίδιο όμως μας λέγει και ο χορός των αγίων Πατέρων, Ιεραρχών, Μαρτύρων, και Ασκητών, με την βιωμένη εμπειρία τους και με το φωτισμό του Αγ. Πνεύματος, προκειμένου να φθάσωμεν να προσκυνήσωμεν και την Αγίαν Ανάστασιν.
Για τη φετεινή Τεσσαρακοστή ας βάλλουμε στόχο το αγώνισμα το οποίον υποδεικνεύει ο Μέγας Αντώνιος " Μηδενί ονείδιζε οιονδήποτε ελάττωμα, δι' ουδεμίαν αιτίαν" 
Ποτέ μην προσβάλεις, μην κατηγορήσεις, μην στεναχωρήσεις, κάποιον για κάποιο ελάττωμά του. Ο καθένας μας νομίζει ότι είναι καλύτερος από όλους και μπορεί να απαριθμήσει κατάλογο ελαττωμάτων και δυσκολιών των άλλων. Για να δικαιολογούμε δε τον εαυτό μας, φέρουμε επιχείρημα τις αδυναμίες των άλλων.
"Θέλω, επί παραδείγματος, να κάνω κάτι και ζητάω τη βοήθεια ενός αδελφού μου.
Αυτός μου αρνείται με άσχημο, κατά τη γνώμη μου, τρόπο και τότε εγώ πάω σε έναν άλλο αδελφό μου και τον κατηγορώ, κατόπιν σε ένα δεύτερο, σε ένα τρίτο... Αυτό το επεισόδιο, που το ερμήνευσα με τη δική μου καρδιά, με το δικό μου εγωισμό, και όχι με την πρόθεση του αδελφού μου- διότι δεν ξέρω πόση κούραση και τι πρόβλημα είχε- τώρα το μαθαίνει όλη η κοινωνία".
Ποτέ δεν τονίζομε σε κάποιον την αδυναμία του, το πρόβλημά του. Ποτέ δεν του υπενθυμίζουμε την κακία του, την αμαρτία του. Μόνον τον έπαινο χρησιμοποιούμε, αλλά τον ευγενή έπαινο, όχι τον αφελή. Διότι ο άνθρωπος ουδέποτε διορθώνεται με ονειδισμό, όπως και με παρατήρηση. Πρέπει να είναι πολύ άγιος για να διορθωθεί με τον ονειδισμό, την υπόδειξη ή, την παρατήρησή του. Αλλά, εάν ήταν τόσο άγιος, δεν θα είχε αυτό το ελάττωμα, για το οποίο χρειάστηκε να του κάνεις παρατήρηση εσύ.
Αφού λοιπόν το έχει, το μόνο που χρειάζεται, είναι ο άκρος σεβασμός σου, για να μπορέσει κάποτε να ταπεινωθεί και να διορθωθεί, βλέποντας τη δική σου ειρήνη, πραότητα, ταπείνωση, αγάπη, μακροθυμία, χρηστότητα, επιείκεια, γλυκύτητα...
Μόνον όποιος έχει αυτές τις αρετές μπορεί να διορθώσει τον άλλον.
Ο Μέγας Αντώνιος, άνθρωπος των ερήμων και των ορέων- έζησε για χρόνια μέσα σε τάφο και σε κάστρο- και όμως πως προσέχει τον άνθρωπο! Εάν δεν προσέχουμε αυτόν που είναι πλάι μας και δεν είμαστε λεπτοί και ευγενείς, δεν θα γίνωμε ποτέ παιδιά του Θεού. Και στον ουρανό να μας βάλει ο Θεός, εμείς δεν θα μπορούμε να ζήσουμε με κανέναν άλλον.
"Δι' ουδεμίαν αιτίαν" μην εξετάζεις εάν φταίει ή δεν φταίει ο άλλος, διότι θα κάνεις λάθος, θα ερμηνεύσεις το ελάττωμά του με το προσωπικό σου κριτήριο και όχι με το κριτήριο της δικής του καρδιάς. Άλλωστε, δεν σε ενδιαφέρει ο άλλος, αλλά η δική σου ψυχή.
Βεβαίως θα αντιμετωπίσουμε δυσκολίες. Ο άνθρωπος είναι ευμετάβολος, επηρεάζεται από την υγεία του, από το κλίμα, από την κατάσταση της ψυχής του.
Από τον κοσμοκράτορα του αιώνος τούτου.
Όμως εμείς ας κάνουμε το αγώνισμά μας.
Ας λέμε την προσευχή των πατέρων της Όπτινα: " Κύριε, δος μου τη δύναμη να υποφέρω τον κόπο και όλα τα γεγονότα της ημέρας αυτής, σε όλη τη διάρκειά της. Καθοδήγησε τη θέλησή μου και δίδαξέ με να προσεύχομαι, να υπομένω, να συγχωρώ και να αγαπώ". 
Προσοχή κατά την περίοδο αυτή και στη συμπεριφορά μας προς τα μέλη της αδελφότητός μας, της οικογένειάς μας, τους συνεργάτες μας, και δε όλους τους συνανθρώπους μας, ώστε να μην συγχύσω, και να μη στεναχωρήσω κανέναν.
Με αυτές τις λίγες σκέψεις, βγαλμένες μέσα από την εμπειρία των αγίων και θεουμένων ανθρώπων, ήθελα να επικοινωνήσω σήμερα, στην αρχή μιας ξεχωριστής εκκλησιαστικής περιόδου και προσωπικού αγώνος και να ευχηθώ το έλεος και η αγάπη του Θεού να μας ενισχύσει όλους, να δυναμώσει τη θέλησή μας, ώστε να αξιοποιήσουμε και αυτό το δώρον που μας δίδει ο Θεός προς ψυχικόν όφελος και αγιασμόν.

Καλή Τεσσαρακοστή- Καλή Ανάσταση 

Διάπυρος ευχέτης προς Κύριον πάντων υμών

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

Ο Ύδρας, Σπετσών, Αιγίνης, Ερμιονίδος & Τροιζηνίας
κ.κ. ΕΦΡΑΙΜ


Παρασκευή, 9 Φεβρουαρίου 2018

Εσπερινός του Ψυχοσάββατου Προ της Απόκρεω

Με κατάνυξη πραγματοποιήθηκε σήμερα το απόγυμα ο εσπερινός του Α' Ψυχοσάββατου στο ιερό ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου.

Μέσα στην ιδιαίτερη μέριμνά της για τούς κεκοιμένους η αγία Ορθόδοξη Εκκλησία μας έχει καθορίσει ξεχωριστή ημέρα της εβδομάδος γι’ αυτούς.
Όπως η Κυριακή είναι η ημέρα της αναστάσεως του Κυρίου, έτσι το Σάββατο είναι η ημέρα των κεκοιμημένων, για να τους μνημονεύουμε και να έχουμε κοινωνία μαζί τους. Σε κάθε προσευχή και ιδιαίτερα στις προσευχές του Σαββάτου ο πιστός μνημονεύει τούς οικείους, συγγενείς και προσφιλείς, ακόμη και τούς εχθρούς του που έφυγαν από τον κόσμο αυτό, αλλά ζητά και τις προσευχές της Εκκλησίας γι’ αυτούς.
Στο δίπτυχο, που φέρνουμε μαζί με το πρόσφορο για τη θεία Λειτουργία, αναγράφονται τα ονόματα των ζώντων και των κεκοιμημένων, τα οποία μνημονεύονται.
Σε ετήσια βάση η Εκκλησία έχει καθορίσει δύο Σάββατα, τα οποία αφιερώνει στους κεκοιμημένους της. Είναι τα μεγάλα Ψυχοσάββατα• το ένα πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και το άλλο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής.
Με το δεύτερο Ψυχοσάββατο διατρανώνεται η πίστη μας για την καθολικότητα της Εκκλησίας, της οποίας την ίδρυση και τα γενέθλια ( επί γης )  γιορτάζουμε κατά την Πεντηκοστή. Μέσα στη μία Εκκλησία περιλαμβάνεται η στρατευομένη εδώ στη γη και η θριαμβεύουσα στους ουρανούς.
Το Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω έχει το εξής νόημα :  Η επόμενη ημέρα είναι αφιερωμένη στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, εκείνη τη φοβερή ημέρα κατά την οποία όλοι θα σταθούμε μπροστά στο θρόνο του μεγάλου Κριτή. Για το λόγο αυτό με το Μνημόσυνο των κεκοιμημένων ζητούμε από τον Κύριο να γίνει ίλεως και να δείξει τη συμπάθεια και τη μακροθυμία του, όχι μόνο σε μας αλλά και στους προαπελθόντας αδελφούς, και όλους μαζί να μας κατατάξει μεταξύ των υιών της  Επουράνιας Βασιλείας Του.