Δευτέρα, 8 Απριλίου 2019

ΕΝΟΡΙΑΚΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ



25η ομιλία   

Μετά από την πρώτη ευχή την οποία ερμηνεύσαμε την προηγούμενη φορά, οι ψάλτες αρχίζουν να ψάλλουν τα λεγόμενα αντίφωνα. Τα αντίφωνα είναι στίχοι από το ψαλτήρι του Δαβίδ που σε κάθε στίχο αντιστοιχεί το λεγόμενο εφύμνιο, το: «Ταις πρεσβείαις της Θεοτόκου, Σώτερ σώσον ημάς». Λέγεται αντίφωνο επειδή το πρώτο το ψάλλει ο πρώτος ψάλτης, το δεύτερο ο δεύτερος, κ.ο. Η αντιφωνική ψαλμωδία είναι από πολύ παλιά στην Εκκλησία. 
Ο Μέγας Αθανάσιος ως πατιάρχης Αλεξανδρείας έλεγε τους ψαλμικούς στίχους: « εξομολογείσθε τω Κυρίω ότι αγαθός» και όλος ο λαός έψελνε-αντιφωνούσε: «ότι εις τον αιώνα το έλεος αυτού αλληλούια». Στην Εκκλησία μας με την εμφάνιση νέων τροπαρίων, δοξαστικών, ακολουθιών, ο κόσμος δεν μπορούσε να ακολουθήσει στην αντιφωνία γι’ αυτό και δημιουργήθηκαν οι δύο χοροί, ο δεξιός και αριστερός χορός, η ψάλτης που ψέλνουν μέχρι σήμερα αντιφωνικά.
 Εχουμε λοιπόν, την πρώτη ευχή και πρώτο αντίφωνο το: «ταις πρεσβείαις της Θεοτόκου», ακολουθεί η μικρή συναπτή που είναι το: «Ετι και έτι» του ιερέα, μετά η δεύτερη ευχή και το δεύτερο αντίφωνο που είναι το: «Σώσον ημάς Υιέ Θεού», πάλι η μικρή συναπτή «έτι και έτι» του ιερέα, η τρίτη ευχή και το τρίτο αντίφωνο που είναι το τροπάριο της ημέρας. Μήπως όλα αυτά είναι κουραστικές επαναλήψεις; 
Όχι γιατί κάθε δέηση εκφράζει κάτι το επιπλέον κάτι που θεωρείται αναγκαίο για να ακουστεί σαν προσευχή. Τα αντίφωνα μας προετοιμάζουν για το επερχόμενο μυσταγωγικό της λατρείας. 
Λέει ο Αγ. Νικόλαος Καβάσιλας πως τα αντίφωνα «προκαθάρσια τινά προς τα μυστήρια και προ-παρασκευαί» δηλαδή μας ετοιμάζουν και μας καθαίρουν να υποδεχθούμε τα υψηλότερα που ακολουθούν.  Οι στίχοι των αντιφώνων είναι οι ίδιοι κάθε Κυριακή, αλλά αλλάζουν ανάλογα με τις Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές του έτους.
Τώρα θα πούμε δύο λόγια και τη δεύτερη ευχή του β΄αντιφώνου: « Κύριε Θεέ μας, σώσε το λαό σου και ευλόγησε τα παιδιά σου. Φύλαξε από κάθε κακό όσους είναι μέλη πιστά της Εκκλησίας σου. Αγίασε αυτούς που αγαπούν και φροντίζουν για την καλή και όμορφη κατάσταση του Ναού σου. Όλους αυτούς, αντάμειψέ τους με δόξα ανάλογη με τη θεική σου δύναμη και μη εγκαταλείψεις όλους εμάς που στηρίζουμε τις ελπίδες μας σε εσένα. Επειδή εσύ έχεις την εξουσία και σε σένα τον Τριαδικό μας Θεό ανήκει η βασιλεία, η δύναμη και η δόξα, τώρα και στους απέραντους αιώνες αμήν». 
Σε αυτή την ευχή προσευχόμαστε για όλο το λαό, αλλά και για αυτούς που φροντίζουν ο ναός να είναι ευπρεπισμένος, καθαρός, με τάξη. Κάθε ένας που προσφέρει στο ναό αμοίβεται με δόξα, με θεία χάρη, με την άνωθεν δύναμη και ευλογία. 
Κάποτε σε κάποιο μέρος μαζεύτηκαν οι κάτοικοι για να φτιάξουν μία Εκκλησία. Ένας άγγελος είπε πως όταν ολοκληρωθεί το έργο θα γραφτεί με χρυσά γράμματα το όνομα εκείνου που θα προσφέρει τα περισσότερα. Όλοι έδιναν το παραπάνω και περίμεναν να γραφτεί το δικό τους όνομα. Στα εγκαίνια της εκκλησίας γράφτηκε ένα άγνωστο όνομα. Ήταν το όνομα μίας γριούλας που επειδή δεν είχε χρήματα κάθε μέρα μετέφερε με τα χέρια της και από μία πελεκημένη πέτρα που τοποθετούσαν οι χτίστες στο Ναό. 
Κέντρο και τόπος αναφοράς όλων μας είναι αυτός εδώ ο Ναός που συγκεντρωνόμαστε κάθε Κυριακή. Πόσο εμείς τον αγαπούμε, τον φροντίζουμε, πόσο τον τιμούμε κάνοντας σε αυτόν τα Μυστήρια της οικογένειάς μας; Αλήθεια πότε έγινε η τελευταία λειτουργία ευχαριστίας η παρακλήσεως προς την Παναγία μας για οποιοδήποτε πρόβλημα μας τυραννά; 
Έχουμε την πίστη πως και αυτή η εικόνα της Παναγίας μας εδώ στο τέμπλο μπορεί να θαυματουργήσει; Η ψάχνουμε να βρούμε θαυματουργικές εικόνες; Αν έχουμε δυνατή πίστη, κάθε εικόνα και προσκυνητάρι είναι ζωντανό, έτοιμο να μας παρηγορήσει. Υπάρχουν και οι λίγοι που τιμούν την Ενορία τους και την φροντίζουν.
Μετά από την ευχή, ακολουθεί το δεύτερο αντίφωνο: «Σώσον ημάς Υιέ Θεού». και το τροπάριο: «Ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού», που έγραψε ο Ιουστινιανός ο αυτοκράτορας, για να ψάλλεται στην Αγία Σοφία. Περιλαμβάνει μέσα σε λίγες λέξεις τα πρώτα έξι άρθρα του «Πιστεύω». 
Τι μας λέει; «Ο Μονογενής Υιός, ο Λόγος του Θεού και Αθάνατος ων, καταδέχτηκε να σαρκωθεί για την δική μας σωτηρία, χωρίς να παύσει να είναι Θεός, σταυρώθηκε πατώντας το θάνατο με το δικό Του θάνατο,  Είναι ο Ένας της Αγίας Τριάδος, που συνδοξάζεται μαζί με τα υπόλοιπα δύο Πρόσωπα τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, Αυτός ας μας σώσει».
Μετά από την μικρή συναπτή το: «Ετι και έτι», ο ιερέας διαβάζει την τρίτη ευχή για το τρίτο αντίφωνο που λέγει τα εξής: «Εσύ Κύριε που μας χάρισες αυτές τις κοινές και ομόφωνες ευχές, εσύ που υποσχέθηκες ότι θα απαντάς στις προσευχές αυτών που συμφωνούν μεταξύ τους στο όνομά σου, έστω κι αν είναι δύο η τρείς, εκπλήρωσε τώρα ο ίδιος τα αιτήματα των πιστών σου δούλων, όσα είναι σύμφωνα με το αληθινό πνευματικό μας συμφέρον. Σε αυτή δηλαδή τη ζωή δίνε μας την ικανότητα να κατανοούμε την αλήθεια σου, και μετά το θάνατό μας χάρισέ μας την αιώνια ζωή. Επειδή είσαι Θεός Πανάγαθος και Φιλάνθρωπος. γι’ αυτό και απευθύνουμε τη δοξολογία σε εσένα τον πατέρα, Τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, τώρα, και πάντοτε καί στους απέραντους αιώνες Αμήν».
Στην ευχή αυτή αναφερόμαστε στα λόγια που είπε ο ίδιος ο Κύριος: «Όπου είναι δύο η, τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί θα είμαι και εγώ παρών». Ο Κύριος είναι πάντοτε ΠΑΡΏΝ. «Ιδού εγώ είμαι μαζί σας έως της συντελείας των αιώνων». Είναι παρών πνευματικά και οντολογικά μέσα από το Ποτήριο της Ζωής.
 Το δεύτερο σημείο είναι πως παρακαλούμε το Θεό να μας δώσει  όσα είναι για το δικό μας πνευματικό συμφέρον. Έτσι σκέπτεται ο χριστιανός, ζητά πάντα αυτό που τον συμφέρει πνευματικά, ώστε να μη χάσει την ψυχή του, δηλαδή εάν η υγεία που ζητώ από το Θεό μου φέρει περισσότερες αμαρτίες τότε δεν μου χρειάζεται, και ο Θεός που το γνωρίζει αυτό, δεν πρόκειται ποτέ να μου την προσφέρει.
 Ο Κύριος είπε: «Ζητάτε πρώτα την επουράνια βασιλεία μου και όλα τα υπόλοιπα θα σας δοθούν, από τα οποία γνωρίζει ο Θεός πόσα σας λείπουν».
 Και το τρίτο σημείο είναι η γνώση της Αλήθειας και η αιώνια Ζωή. Αυτά τα δύο πάνε μαζί. Λέγει ο Κύριος: «Αυτή είναι η αιώνια ζωή, να γνωρίζουν οι άνθρωποι εσένα τον αληθινό Θεό, και τον Ιησού Χριστό που έστειλες στον κόσμο». Εάν ξέρουμε ποιος είναι ο Χριστός τότε εξασφαλίζουμε και την αιώνια ζωή που είναι ο ίδιος ο Χριστός. Οφείλουμε να μάθουμε το Ευαγγέλιο, να μάθουμε το γνήσιο, να ερευνήσουμε τον αληθινό Χριστό επειδή κουβαλάμε και λανθασμένες έννοιες του Χριστού μέσα μας. Αδελφοί μου από σήμερα ετοιμαζόμαστε να εορτάσουμε την ύψωση του Τιμίου Σταυρού που είναι η ύψιστη έκφραση της αγάπης του Θεού προς εμάς. Τα χέρια του Χριστού παραμένουν απλωμένα και μας υποδέχονται στην ουράνια βασιλεία Του. Σε εμάς απομένει να δεχθούμε ελευθέρως την πρόσκληση της θυσιαστικής αγάπης, με αντίκρυσμα την αιώνια ζωή μέσα από την αληθινή γνώση του Θεού μας, την μοναδική Αλήθεια.
    πρωτ. Δημήτριος Αμπελάς

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου